Lootjes trekken · Variant
Foute kerstcadeaus: spelregels, ideeën en test
Bij deze variant koopt niemand iets. Iedereen zoekt thuis een overbodig of vreemd voorwerp, pakt het mooi in en neemt het mee: de grap zit in het uitpakken. Fout betekent niet afval: het cadeau is heel, schoon en niet kwetsend.

Wat foute kerstcadeaus zijn
Dit is lootjes trekken met spullen die al in huis zijn.
In plaats van iets te kopen pakt iedereen een ongebruikt voorwerp uit een la in: de kerstmarkt-mok, de kermisknuffel of de eiersnijder die niemand gebruikt. Het kost niets, ruimt op en levert van alle varianten de meeste lachsalvo’s op.
De naam verschilt per groep. Hier bedoelen ze allemaal schone, werkende spullen van thuis, nooit afval.
Anders dan bij klassiek lootjes trekken koopt niemand gericht voor één ontvanger. Het voorwerp is er al en de verdeling is bijzaak.
De spelregels
- Zoek thuis iets overbodigs
Niet kapot, vies of kwetsend, alleen niet meer nodig.
- Pak het mooi in
Dat is de halve grap: hoe zorgvuldiger het pakje is ingepakt, hoe leuker het moment waarop de telescopische rugkrabber tevoorschijn komt.
- Leg alles in het midden
Anoniem en zonder naamlabel.
- Verdeel met lootjes of een dobbelsteen
Wat het beste werkt hangt af van de groep; vergelijk de opties hieronder.
- Pak om de beurt uit
Iedereen kijkt mee. Tegelijk openen haalt precies het gezamenlijke moment weg.
- Ruil alleen als dat vooraf is afgesproken
Anders eindigt de avond met gemopper over wie wat mag houden.
De foute-cadeautest
De vaakste vraag is niet hoe het spel werkt, maar wat geschikt is. Twaalf echte gevallen krijgen een oordeel. Tik op een kaart om het te zien.
Fout is niet hetzelfde als afval
Aan drie voorwaarden moet zijn voldaan: heel, schoon en niet ten koste van iemand.
| Geschikt | Niet geschikt |
|---|---|
| Werkt nog, maar wordt niet gebruikt | Kapot, onvolledig of verlopen |
| Schoon of afneembaar | Vies, plakkerig of gedragen |
| Vreemd, kitsch of overbodig | Verwijst naar gewicht, uiterlijk of relaties |
| Heeft een verhaal | Beledigt één persoon |

Ideeën per categorie
Vijf plekken waar bijna iedereen iets kan vinden.
Keuken en huishouden
- Eiersnijder
- Avocadoschiller
- Meloenbolletjeslepel
- Hartvormig vergiet
- Zesdelige knoflookpers
- Kipvormig eierdopje
- Zesteur die niemand kan uitleggen
Decoratie en snuisterijen
- Porseleinen beeldje van een oudtante
- Dromenvanger uit de studententijd
- Sneeuwbol van een onbekende stad
- Wandbord met levenswijsheid
- Kunstbloem in pot
- Geurkaars met onduidelijke geur
Kantoor en bureau
- Wiebelpoppetje
- Verzameling reclamepennen
- Muismat van een verzekeraar
- Mini-zentuin met harkje
- Stressbal van een beurs
- Bureaukalender van vorig jaar
Herinneringen
- Concertshirt maat S
- Tien vakantiemagneten
- Poster uit 2009
- Promotiemokken van een tankstation
- Vriendenboek met drie bijdragen
- Sjaal van een gedegradeerde club
Zelfgemaakte onzin
- Gedicht in triplex gebrand
- Ingelijste selfie
- Jam met verzonnen naam
- Diploma voor een nooit geleverde prestatie
- Gelabelde stenenverzameling
- Bon voor een halfuur luisteren
De verpakking is de halve grap
Grote doos, klein cadeau
Bouw de verwachting op en haal die daarna onderuit: daarin zit de hele avond.
Lagen papier, geen plakbandvesting
Gebruik meerdere lagen, liefst ook krantenpapier. Houd maat: vijftig meter tape straft de ontvanger in plaats van die te vermaken.
Een label zonder naam
Voeg een zin, raadsel of aanwijzing toe zonder de gever te verraden. Twaalf kant-en-klare teksten staan bij de lootjes-templates.

Als het misgaat
Meestal is het een misverstand. Stuur de drie criteria met de uitnodiging. Gebeurt het toch, dan helpt humor meer dan ruzie en mag de benadeelde persoon eerst ruilen.
Een cadeau over uiterlijk, gewicht of privéleven is geen cadeau meer. Zeg het meteen als de grap te ver gaat.
Diegene kan teleurgesteld raken door de rommel van anderen. Ook dat is een uitlegprobleem: kopen is hier de uitzondering, niet de inleg.
Vrienden en collega’s kunnen andere grenzen hebben. Dan is klassiek lootjes trekken met een klein budget veiliger.
Spelregels om te printen
Als jullie toch iets nieuws willen kopen
Kopen druist tegen het idee in, behalve als iemand thuis niets geschikts vindt of de groep vooraf ‘fout maar nieuw’ afspreekt. Dezelfde grens blijft gelden: heel, schoon en respectvol.
Veelgestelde vragen
Wat kun je cadeau doen?
Alles wat heel, schoon, niet kwetsend en thuis overbodig is. De test hierboven behandelt twaalf voorbeelden.
Wat kost het?
Niets. Dat is het idee.
Hoeveel mensen heb je nodig?
Vanaf vier is het leuk, vanaf zes erg goed. Tot ongeveer acht met lootjes, daarboven met dobbelstenen.
Lootjes of dobbelstenen?
Lootjes zijn rustiger; dobbelstenen drukker en beter voor grote groepen. Beide staan hierboven.
Mag je iets kopen?
Ja, als iedereen dat vooraf afspreekt. Zonder afspraak ontstaat ongelijkheid.
Wat als iemand afval meeneemt?
Stuur vooraf de criteria. Gebeurt het toch, houd het luchtig en laat de benadeelde persoon eerst ruilen.
Zijn foute kerstcadeaus, rommelcadeaus en cadeaus uit huis hetzelfde?
Namen en regels verschillen. Hier betekenen ze de gratis variant met schone, werkende spullen van thuis.
